JavaScript String (Metin) İşlemleri

JavaScript’te metinler String tipindedir. Web sayfalarında kullanıcı girdisi, URL, form doğrulama, arama/filtreleme gibi işlemler yüzünden string işlemleri neredeyse kaçınılmazdır.

---

String Tanımlama

let site = "Yeni ipucu siteniz";
const mesaj = 'Merhaba Dünya';
const adSoyad = `Mehmet Erbaş`; // template literal

---

En Çok Kullanılan Özellikler ve Metodlar

(String’lerde ilk karakterin indeksi 0’dır.)

let s = "Yeni ipucu siteniz";

console.log(s.length);          // uzunluk
console.log(s.charAt(0));       // "Y"
console.log(s[0]);              // "Y" (pratik kullanım)

console.log(s.indexOf("ipucu"));       // ilk geçtiği yer
console.log(s.lastIndexOf("i"));       // son geçtiği yer
console.log(s.includes("ipucu"));      // true/false
console.log(s.startsWith("Yeni"));     // true/false
console.log(s.endsWith("siteniz"));    // true/false

---

Parça Alma: slice / substring

let s = "Yeni ipucu siteniz";

// slice: negatif indeks alabilir
console.log(s.slice(5, 10));   // "ipucu"
console.log(s.slice(-6));      // "siteniz" (son 6 karakter)

// substring: negatif indeksleri 0 kabul eder
console.log(s.substring(5, 10)); // "ipucu"

---

Büyük/Küçük Harf ve Kırpma (trim)

let input = "   Mehmet ERBAŞ   ";

console.log(input.trim());              // baş/son boşlukları siler
console.log(input.trimStart());         // sadece başı
console.log(input.trimEnd());           // sadece sonu

console.log(input.toLowerCase());
console.log(input.toUpperCase());

---

Değiştirme: replace / replaceAll

let metin = "Merhaba dünya, merhaba JavaScript";

// replace: sadece ilk eşleşme
console.log(metin.replace("merhaba", "selam")); // sadece ilkini değiştirir (case duyarlı)

// replaceAll: tüm eşleşmeler (string ile)
console.log(metin.replaceAll("merhaba", "selam"));

// Regex ile tümünü değiştirme (klasik yöntem)
console.log(metin.replace(/merhaba/gi, "selam")); // g: global, i: case-insensitive

---

Bölme ve Birleştirme: split / join

let csv = "Ankara,İstanbul,İzmir";

let arr = csv.split(",");
console.log(arr); // ["Ankara", "İstanbul", "İzmir"]

let tekrar = arr.join(" | ");
console.log(tekrar); // "Ankara | İstanbul | İzmir"

---

Doldurma: padStart / padEnd

Özellikle saat-tarih formatı, seri numarası, sıfır doldurma gibi işlerde kullanılır.

let no = "7";
console.log(no.padStart(3, "0")); // "007"

let dakika = "5";
console.log(dakika.padStart(2, "0")); // "05"

---

Artık Önerilmeyen String Metodları

Bunun yerine metni HTML’e yerleştirirken CSS sınıfları kullanın:

<span class="fw-bold text-danger">Yeni ipucu siteniz</span>

---

Pratik Örnek: Basit URL Slug Üretimi

function slugify(text) {
  return text
    .trim()
    .toLowerCase()
    // Türkçe karakterleri sadeleştirme (basit örnek)
    .replaceAll("ç", "c")
    .replaceAll("ğ", "g")
    .replaceAll("ı", "i")
    .replaceAll("ö", "o")
    .replaceAll("ş", "s")
    .replaceAll("ü", "u")
    // boşlukları tire yap
    .replaceAll(" ", "-")
    // gereksiz çift tireleri temizle
    .replace(/-+/g, "-");
}

console.log(slugify("  Yeni İpucu Siteniz  ")); // "yeni-ipucu-siteniz"

---

Özet

• String’ler immutable’dır (değişmez) → yeni string döner
• Arama için: includes / startsWith / endsWith
• Parça alma için: slice (negatif indeks avantajı)
• Temizleme için: trim
• Değiştirme için: replace / replaceAll (+regex)
• Eski HTML üreten metodlar yerine CSS kullanın